Ouderschapsplan
(Omgangsregelingen en verzorgingsafspraken)
Ouderschapsplan: verplicht bij echtscheiding en beëindiging van geregistreerd partnerschap
Op 1 maart 2009 is de Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding in werking getreden.
Bij echtscheiding, beëindiging van geregistreerd partnerschap of scheiding van tafel en bed zijn ouders verplicht afspraken vast te leggen over hun kinderen in een zogeheten ouderschapsplan. Kinderen van in ieder geval 5 jaar en ouder zullen actief betrokken moeten worden bij het opstellen van een ouderschapsplan.
Op grond van de wet dient een ouderschapsplan te omvatten:
· de wijze waarop de echtgenoten de zorg- en opvoedingstaken verdelen of het recht en de verplichting tot omgang vormgeven;
· de wijze waarop de echtgenoten elkaar informatie verschaffen en raadplegen omtrent gewichtige aangelegenheden met betrekking tot de persoon en het vermogen van de minderjarige kinderen;
· de kosten van de verzorging en opvoeding van de minderjarige kinderen.
Het is raadzaam om de regelingen zo concreet mogelijk te omschrijven. Bijvoorbeeld:
"de vader heeft het recht om een weekend per twee weken de kinderen van vrijdag 18:00 uur tot zondag 19.00 uur ‘s avonds bij zich te hebben alsmede iedere dinsdag van 15:00 uur tot 19:00 uur. De vader zal de kinderen op vrijdag bij de moeder komen halen en op dinsdag bij de opvang en hem steeds bij moeder thuis brengen".
Uiteraard kan de regeling qua frequentie en lengte worden aangepast. Ook is verstandig om afspraken over vakantie en feestdagen (denk ook aan bijzondere dagen, zoals vaderdag, moederdag, verjaardagen van kinderen, ouders en grootouders, sinterklaas etc.) vast te leggen of in ieder geval de wijze waarop de vakanties en feestdagen ieder jaar worden vastgesteld.
De niet verzorgende ouder heeft ook recht op informatie over het kind. De ouder bij wie de kinderen wonen, heeft de plicht om de andere ouder op de hoogte te houden van belangrijke zaken die met het kind te maken hebben. Denk hierbij aan de voortgang op school of de gezondheid van het kind. Bovendien moet de ene ouder de andere ouder om zijn of haar mening vragen omtrent belangrijke beslissingen over het kind. Dit is het recht van consultatie.
Wanneer het niet lukt om in overleg tot een (volledig) ouderschapsplan te komen kan dat in een verzoek tot echtscheiding (of beëindiging van geregistreerd partnerschap) worden vermeld met redenen waarom. Dan zal de rechtbank over die aspecten beslissen.
Kinderen van 12 jaar en ouder krijgen een oproep van de rechtbank om hun mening kenbaar te maken over het ouderschapsplan. Dat kunnen zij doen door een formulier in te vullen of via een gesprek met de kinderrechter.
Ouderschapsplan in andere gevallen
bijvoorbeeld bij verbreking samenwoning, echtscheiding van voor datum inwerking treding Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding
Wanneer samenwoners met kinderen, waarover zij gezamenlijk gezag uitoefenen, uit elkaar gaan bestaat er niet direct een plicht om een ouderschapsplan op te stellen.
Ook voor ouders die al gescheiden zijn en die nog niet verplicht waren een ouderschapsplan bij het verzoek tot echtscheiding in te dienen kan zinvol zijn alsnog een ouderschapsplan op te stellen.
Een ouderschapsplan geeft over en weer en ook voor de kinderen de benodigde duidelijkheid.
Ook hier geldt uiteraard dat rekening dient te worden gehouden met de wensen, belangen en meningen van de kinderen. Zo kan in onderling overleg een ouderschapsplan worden opgesteld, die qua inhoud gelijk is als bij echtscheiding.
Geschil uitoefening van ouderlijk gezag
Wanneer ouders een geschil hebben over de contactregeling, de informatieregeling of een ander geschil terzake het ouderlijke gezag en daarvoor een procedure bij de rechtbank aanhangig maken, dient er mee rekening worden gehouden dat de rechtbank de ouders zal vragen eerst te proberen een ouderschapsplan op te stellen wanneer er nog geen ouderschapsplan is.
Deze verplichting geldt ook voor ex-samenwonende ouders die gezamenlijk gezag over hun kinderen uitoefenen!
Wanneer het niet lukt om samen een regeling vast te stellen, dan zal de rechtbank beslissen, eventueel na advies van de Raad voor de Kinderbescherming . Het is belangrijk dat er goede afspraken gemaakt worden over omgang, informatie en overleg tussen de ouders over het kind.
Verzorgingsafspraken
Ook kunt u uitgebreide verzorgingsafspraken op papier zetten. Dit geeft u beiden voor de toekomst veel duidelijkheid. Over de onderstaande onderwerpen kunt u afspraken maken. U kunt of samen beslissen of één van u al of niet in overleg met de andere ouder.
Dagelijkse zorg:
1. Waar verblijven de kinderen:
bijv. minimaal 3 dagen per week bij vader. Stelt u op voorhand al de dagen vast (of bijvoorbeeld iedere twee maanden of worden de dagen steeds in onderling overleg vastgesteld
2. Vakantie- en feestdagen:
bijv. in december zullen beide ouders bespreken hoe de vakanties en feestdagen voor het komende jaar verdeeld zullen worden. Bij problemen wordt gekeken naar wie de vorige feestdagen voor de kinderen heeft gezorgd en wordt er gewisseld (denk hierbij ook aan Sinterklaas, vaderdag, moederdag, verjaardagen van familie).
3. Verjaardagen:
bijv. de verjaardagen van de ouders en de kinderen zullen in onderling overleg geregeld worden. Bij problemen geldt voor de verjaardag van de kinderen de regeling "om het jaar".
4. Wie betaalt de kosten (naast kinderalimentatie).
Bijv. elk der partijen betaalt de kosten voor voeding, huisvesting, uitstapjes (kindertheater e.d.), openbaar vervoer en vakanties, ontstaan gedurende de periode dat het kind bij hem/haar vertoeft.
Lichamelijke zorg:
- Kapper
- Kleding
- Oorbellen/piercing/tatoos
- Kosten
School:
- Schoolkeuze
- Huiswerkcontrole
- Ouderavonden
- Kosten voor schoolreisjes, overige excursies, schoolmelk etc.
Sporten, muziek etc
- Keuze of wisseling
- Kosten
- Kleding / instrument
Medische zorg:
- Bijzondere en belangrijke besluiten
- Kleine besluiten (tandarts, dokter, inentingen, verkoudheid, kinderziekten)
- Medicijngebruik en toediening
- Kosten van zaken die niet vergoed worden
Bijzondere vakantie:
- Bijv. op kamp of met derden; wie betaalt dat.
- Logeren
Niet geregelde kwesties:
Bijv. altijd in overleg of gezamenlijke beslissing
- Echtscheiding: samen scheiden tegen vast tarief